سکته مغزی در سالمندان یک اورژانس پزشکی است که زمانی رخ می دهد که جریان خون به مغز مختل شود و در نتیجه به بافت مغز آسیب وارد شود.

سکته مغزی می تواند عواقب مخربی به خصوص در جمعیت سالمند داشته باشد. با افزایش سن، خطر سکته مغزی در افراد افزایش می‌یابد، همچنین عوارض و عواقب احتمالی این بیماری نیز افزایش می‌یابد. درک سکته مغزی در سالمندان برای پیشگیری، تشخیص زودهنگام و مدیریت مناسب بسیار مهم است.

سکته مغزی عامل اصلی ناتوانی و مرگ و میر در میان سالمندان است. بر اساس گزارش انجمن سکته مغزی آمریکا، خطر سکته مغزی هر دهه پس از سن 55 سالگی دو برابر می شود و بیشترین میزان بروز آن در افراد بالای 65 سال رخ می دهد. در واقع، بیش از دو سوم سکته های مغزی در افراد بالای 65 سال رخ می دهد.

علاوه بر این، عوامل خطر سکته مغزی با افزایش سن بیشتر می شوند. فشار خون بالا، فیبریلاسیون دهلیزی، دیابت و هیپرلیپیدمی همگی در افراد مسن شایع تر هستند و از عوامل خطر مهم برای سکته مغزی هستند. عوامل سبک زندگی مانند سیگار کشیدن، کم تحرکی بدنی و رژیم غذایی نامناسب نیز در خطر سکته مغزی در سالمندان نقش دارند.

انواع سکته مغزی

دو نوع اصلی سکته مغزی وجود دارد: ایسکمیک و هموراژیک.

سکته مغزی ایسکمیک زمانی اتفاق می افتد که یک لخته خون یک رگ خونی در مغز را مسدود می کند و جریان خون و اکسیژن را به بافت مغز قطع می کند. این شایع ترین نوع سکته مغزی است که تقریباً 87 درصد از کل موارد را شامل می شود. از سوی دیگر، سکته های هموراژیک زمانی اتفاق می افتد که یک رگ خونی ضعیف در مغز پاره شود و باعث خونریزی در بافت مغز شود.

سکته های مغزی ایسکمیک را می توان بیشتر به دو زیر گروه تقسیم کرد: ترومبوتیک و آمبولیک. سکته های ترومبوتیک زمانی اتفاق می افتد که یک لخته خون در شریان خونرسانی به مغز تشکیل می شود که معمولاً به دلیل تجمع پلاک در شریان است. سکته آمبولیک زمانی اتفاق می افتد که یک لخته خون در جای دیگری از بدن تشکیل شود و به سمت مغز حرکت کند و یک رگ خونی در مغز را مسدود کند.

سکته های هموراژیک کمتر شایع هستند اما اغلب شدیدتر هستند و در مقایسه با سکته های ایسکمیک میزان مرگ و میر بالاتری دارند. زیرگروه های اصلی سکته مغزی هموراژیک شامل خونریزی داخل مغزی (خونریزی در بافت مغز) و خونریزی زیر عنکبوتیه (خونریزی به فضای اطراف مغز) است.

علائم و عوارض سکته مغزی در سالمندان

علائم سکته مغزی بسته به محل و شدت آسیب مغزی می تواند متفاوت باشد. علائم رایج سکته مغزی عبارتند از:

  • شروع ناگهانی ضعف یا بی حسی در یک طرف بدن
  • شروع ناگهانی گیجی یا مشکل در صحبت کردن
  • شروع ناگهانی اختلالات بینایی
  • شروع ناگهانی سرگیجه یا از دست دادن تعادل
  • سردرد شدید بدون علت شناخته شده

در افراد مسن، علائم سکته مغزی می‌تواند ظریف‌تر باشد و ممکن است با شرایط دیگری مانند زوال عقل یا تغییرات طبیعی افزایش سن اشتباه گرفته شود. علاوه بر این، افراد مسن ممکن است بیماری های همراه دیگری داشته باشند که علائم سکته مغزی را پیچیده می کند. مهم است که از این علائم آگاه باشید و در صورت بروز آنها فورا به پزشک مراجعه کنید.

سکته مغزی می تواند طیف گسترده ای از عوارض را به خصوص در افراد مسن داشته باشد. عوارض شایع سکته مغزی عبارتند از:

ناتوانی های جسمی: بسیاری از بازماندگان سکته مغزی سالمند فلج یا ضعف را در یک طرف بدن تجربه می کنند که انجام فعالیت های روزانه به طور مستقل را دشوار می کند.

اختلالات شناختی: سکته مغزی همچنین می تواند منجر به نقایص شناختی مانند از دست دادن حافظه، مشکل در تمرکز و مشکلات در حل مسئله و تصمیم گیری شود.

تغییرات عاطفی: افسردگی، اضطراب و نوسانات خلقی پس از سکته مغزی، به ویژه در افراد مسن، شایع هستند.

مشکلات ارتباطی: برخی از بازماندگان سکته مغزی مسن ممکن است در صحبت کردن یا درک زبان مشکل داشته باشند، وضعیتی که به عنوان آفازی شناخته می شود.

مشکلات بلع: سکته مغزی می‌تواند بر ماهیچه‌های درگیر در بلع تأثیر بگذارد و منجر به مشکل در غذا خوردن و افزایش خطر پنومونی آسپیراسیون شود.

افزایش خطر افتادن و شکستگی: ضعف، مشکلات تعادلی و اختلالات شناختی می تواند خطر افتادن و شکستگی را در بازماندگان سکته مغزی مسن افزایش دهد.

توانبخشی و مدیریت سکته مغزی در سالمندان

سکته مغزی در سالمندان

ارگو تراپیست رضا مقتدایی

توانبخشی نقش مهمی در بهبود و مدیریت سکته مغزی در جمعیت سالمند دارد. هدف از توانبخشی کمک به بازماندگان سکته مغزی برای بازیابی عملکرد از دست رفته، بهبود کیفیت زندگی و جلوگیری از عوارض بیشتر است. برخی از استراتژی های توانبخشی متداول برای بازماندگان سکته مغزی سالمند عبارتند از:

  • فیزیوتراپی: فیزیوتراپی سکته مغزی در منزل بر بهبود تحرک، قدرت، تعادل و هماهنگی تمرکز دارد. ممکن است شامل تمرینات، کشش و تمرین راه رفتن باشد تا به بازماندگان سکته کمک کند تا استقلال خود را در تحرک به دست آورند.
  • کاردرمانی: کاردرمانی بر کمک به بازماندگان سکته مغزی در انجام فعالیت های روزمره زندگی مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن و حمام کردن تمرکز دارد. ممکن است شامل تجهیزات و استراتژی های تطبیقی برای به حداکثر رساندن استقلال باشد.
  • گفتار درمانی: گفتار درمانی به بازماندگان سکته مغزی کمک می کند تا مهارت های ارتباطی خود را بهبود بخشند و بر بهبود مشکلات بلع ناشی از سکته مغزی غلبه کنند.
  • شناخت درمانی: شناخت درمانی بر بهبود حافظه، توجه، حل مسئله و سایر عملکردهای شناختی متاثر از سکته تمرکز دارد. ممکن است شامل تمرین‌ها، پازل‌ها و استراتژی‌هایی برای بهبود توانایی‌های شناختی باشد.
  • مدیریت دارو: بازماندگان سکته ممکن است برای مدیریت عوامل خطر سکته مغزی مانند فشار خون بالا، دیابت و چربی خون به دارو نیاز داشته باشند. آنها همچنین ممکن است برای مدیریت عوارضی مانند درد، اسپاسم و افسردگی به دارو نیاز داشته باشند.

روشهای پیشگیری

پیشگیری در کاهش خطر سکته مغزی در جمعیت سالمند کلیدی است. برخی از راهکارهای پیشگیری از سکته مغزی در سالمندان عبارتند از:

  • کنترل عوامل خطر: مدیریت عوامل خطر مانند فشار خون بالا، فیبریلاسیون دهلیزی، دیابت، چربی خون بالا، سیگار کشیدن و عدم فعالیت بدنی می تواند به کاهش خطر سکته کمک کند.
  • سبک زندگی سالم: خوردن یک رژیم غذایی متعادل، حفظ وزن سالم، فعال ماندن از نظر بدنی و اجتناب از مصرف بیش از حد الکل می تواند به پیشگیری از سکته کمک کند.
  • مدیریت دارو: مصرف داروها طبق تجویز و نظارت بر عوارض جانبی می تواند به مدیریت عوامل خطر سکته مغزی و پیشگیری از سکته کمک کند.
  • معاینات منظم: معاینات پزشکی منظم می تواند به شناسایی و مدیریت عوامل خطر سکته مغزی مانند فشار خون بالا، کلسترول بالا و بیماری قلبی کمک کند.

 

نویسنده

تاریخ انتشار

keyboard_arrow_up