فلج پس از سکته مغزی یک پیامد شایع و ناتوان کننده است که می تواند به طور قابل توجهی بر کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارد. سکته مغزی زمانی اتفاق می افتد که خون رسانی به بخشی از مغز قطع می شود و اکسیژن و مواد مغذی آن را از دست می دهد. این آسیب به بافت مغز می تواند باعث اختلالات مختلفی از جمله فلج اندام ها بخصوص در سمت چپ بدن شود.

فلج از دست دادن حرکت ارادی در یک یا چند قسمت بدن است. اغلب به دلیل آسیب به قشر حرکتی، بخشی از مغز که مسئول کنترل حرکت است، ایجاد می شود. هنگامی که این ناحیه آسیب می بیند، مغز نمی تواند سیگنال هایی را به ماهیچه ها ارسال کند و در نتیجه ضعف یا فلج می شود.

انواع فلج پس از سکته مغزی

نوع و میزان فلج پس از سکته مغزی بسته به محل و شدت سکته مغزی می تواند متفاوت باشد.

شایع ترین نوع فلج همی پلژی است که یک طرف بدن را درگیر می کند. همی پلژی معمولاً در اثر سکته مغزی در نیمکره طرف مقابل مغز ایجاد می شود، یعنی نیمکره مخالف قسمت آسیب دیده بدن. به عنوان مثال، سکته مغزی در نیمکره چپ مغز می تواند باعث همی پلژی در سمت راست بدن شود.

انواع دیگر فلج پس از سکته مغزی عبارتند از:

  • مونوپلژی: فلج یک اندام، مانند بازو یا پا.
  • دیپلژی: فلج هر دو پا.
  • تتراپلژی: فلج هر چهار اندام.

بهبودی از فلج پس از سکته مغزی

فلج پس از سکته مغزی

ارگو تراپیست رضا مقتدایی

بهبودی پس از سکته مغزی می تواند از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت باشد. برخی از افراد ممکن است بهبود قابل توجهی را در تحرک خود تجربه کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است بهبودی محدودتری داشته باشند. میزان بهبودی که معمولاً در 3 تا 6 ماه اول پس از سکته مغزی رخ می دهد بیشترین مقدار است. پس از این مدت، بهبودی سریعتر می شود و ممکن است فلات باشد.

تعدادی از عوامل می توانند بر بهبود فلج پس از سکته تأثیر بگذارند، از جمله:

  • شدت سکته مغزی: سکته های شدیدتر معمولاً با پیامدهای شدیدتری همراه است.
  • محل سکته: سکته هایی که بر قشر حرکتی تاثیر می گذارند بیشتر از سکته های مغزی در سایر نواحی مغز باعث فلج می شوند.
  • سن فرد: میزان بهبودی افراد جوان تر از افراد مسن بیش تر است.
  • سلامت کلی فرد: سلامت کلی مناسب می تواند شانس بهبودی را افزایش دهد.

توانبخشی بیماران

توانبخشی بخش مهمی از بهبودی برای افراد فلج پس از سکته مغزی است. می تواند به بهبود قدرت عضلانی، دامنه حرکتی و هماهنگی کمک کند. توانبخشی به طور معمول شامل انواع تمرینات و روش های درمانی مانند فیزیوتراپی، کاردرمانی و گفتار درمانی است.

علاوه بر توانبخشی، تعدادی از کارهای دیگر نیز وجود دارد که افراد فلج پس از سکته مغزی می توانند برای بهبود کیفیت زندگی خود انجام دهند، مانند:

  • استفاده از تجهیزات تطبیقی: این می‌تواند شامل مواردی مانند عصا، واکر، ویلچر و سایر وسایل کمکی باشد که می‌تواند به افراد فلج کمک کند تا به اطراف بچرخند و فعالیت‌های روزانه را انجام دهند.
  • یادگیری استفاده از فناوری کمکی: این می‌تواند شامل مواردی مانند نرم‌افزار تشخیص صدا، دستگاه‌های ارتباطی و سایر ابزارهایی باشد که می‌توانند به افراد فلج کمک کنند تا مستقل‌تر زندگی کنند.
  • پیوستن به گروه‌های حمایتی: گروه‌های حمایتی می‌توانند حس ارزشمندی از جامعه ایجاد کنند و به افراد کمک کنند تا از دیگرانی که تجربیات مشابهی را پشت سر گذاشته‌اند بیاموزند.

فیزیوتراپی در منزل پس از سکته مغزی

فیزیوتراپی در منزل نقش مهمی در مدیریت فلج پس از سکته مغزی دارد و به افراد کمک می‌کند تا تحرک از دست رفته را بازیابند و کیفیت کلی زندگی خود را بهبود بخشند. فیزیوتراپیست ها از نزدیک با بازماندگان سکته مغزی همکاری می کنند تا برنامه های درمانی فردی متناسب با نیازهای خاص و اهداف بهبودی آنها را ایجاد کنند.

اهداف اصلی فیزیوتراپی برای فلج پس از سکته مغزی:

بازیابی حرکت: فیزیوتراپی در منزل بر بازگرداندن حرکت و عملکرد در اندام های آسیب دیده، با استفاده از طیف وسیعی از تکنیک ها برای تقویت عضلات ضعیف، بهبود انعطاف پذیری و ارتقای هماهنگی تمرکز دارد.

مدیریت اسپاستیسیته: اسپاستیسیته، سفتی یا سفتی بیش از حد ماهیچه ها، پیامد شایع سکته مغزی است. هدف تکنیک های فیزیوتراپی در منزل پس از سکته مغزی کاهش اسپاستیسیتی، بهبود دامنه حرکتی و جلوگیری از انقباض مفاصل است.

تقویت تعادل و هماهنگی: سکته مغزی می تواند بر تعادل و هماهنگی تأثیر بگذارد و خطر سقوط را افزایش دهد. فیزیوتراپیست ها تمریناتی را برای بهبود تعادل، حس عمقی (آگاهی از وضعیت بدن) و هماهنگی کلی ترکیب می کنند.

بهبود راه رفتن و تحرک: فیزیوتراپی به بیماران پس از سکته مغزی کمک می‌کند تا توانایی راه رفتن مستقل را به دست آورند و تکنیک‌های صحیح راه رفتن، آموزش راه رفتن و استراتژی‌هایی را برای مدیریت چالش‌ های تعادل به آن‌ها آموزش می دهد.

تکنیک های رایج فیزیوتراپی برای فلج پس از سکته:

تمرینات غیرفعال: این تمرینات توسط فیزیوتراپیست برای حرکت غیرفعال اندام های آسیب دیده، حفظ دامنه حرکتی مفصل و جلوگیری از انقباض عضلانی انجام می شود.

تمرینات فعال: بازماندگان سکته مغزی به تدریج به سمت انجام تمرینات فعال پیش می روند و عضلات خود را برای حرکت درگیر می کنند. این به تقویت عضلات و بهبود کنترل کمک می کند.

وسایل کمکی: فیزیوتراپیست ها ممکن است وسایل کمکی مانند عصا، واکر یا ویلچر را برای حمایت از تحرک و کاهش خطر افتادن توصیه کنند.

تمرین تعادل: تمرینات و تمرینات مختلفی برای بهبود تعادل، هماهنگی و حس عمقی، کاهش خطر سقوط و افزایش ثبات استفاده می شود.

آموزش راه رفتن: فیزیوتراپیست ها بیماران پس از سکته مغزی را از طریق الگوهای راه رفتن مناسب راهنمایی می کنند و تکنیک هایی را برای بهبود تعادل، ثبات و استقامت در طول راه رفتن به آن ها آموزش می دهند.

 

نویسنده

تاریخ انتشار

keyboard_arrow_up